ACAT-INTERNATIONAAL
ACAT-Nederland is 15 jaar geleden niet zomaar uit de lucht komen vallen. Het is een afdeling van de internationale organisatie FI-ACAT, met centrum in Parijs. In ± 30 landen, verspreid over 4 continenten bestaan momenteel nationale afdelingen, met raadgevende status bij de VN. Alvorens een Vereniging internationaal georganiseerd kan zijn, moet zij eerst een stevige voet op nationale bodem hebben. Die eerste nationale grond was Frankrijk. Daar ontstond ACAT en kreeg zij haar naam: Action des Chrétiens pour l’Abolition de la Torture, Actie van Christenen voor de Afschaffing van het Martelen. Later werd hier de doodstraf aan toegevoegd. Onze Nederlandse wortels liggen dan ook in Frankrijk en min of meer ook in Amnesty International (A.I.). Uit het onderstaande zal duidelijk worden hoe en waarom beide organisaties toch eigen wegen zijn gegaan; waarom ze nog steeds eigen wegen móeten gaan, zij het in goede verstandhouding en samenwerking.
ONTSTAANSGESCHIEDENIS IN EEN NOTENDOP
Het was in 1973 dat A.I. in Frankrijk haar eerste campagne voor de afschaffing van het martelen hield. Bij deze gelegenheid werd onder meer gewezen op het belang van de kerken als partners in deze actie. Een zekere Hélène Engel, 72 jaar en belijdend protestant, werd door deze oproep geráákt en vroeg zich af: wat dóen de kerken in deze eigenlijk? Het concrete antwoord kwam neer op: helaas bitter weinig.
Samen met haar vriendin Edith Tertre reisde Hélène heel Frankrijk door en bracht een aantal mensen uit verschillende christelijke denominaties bijeen, om te zien wat er actief gedaan zou kunnen worden. Onder hen bevond zich ook de toenmaals in Frankrijk wonende Antonie van As-Arioni, die later aan de wieg van de Nederlandse ACAT-afdeling zou staan. Men besloot een vereniging tegen het martelen op te richten, vanuit christelijke principes, om naast en met A.I. de strijd tegen deze afschuwelijke praktijken aan te gaan.
De situatie m.b.t. ACAT was (is) in Frankrijk fundamenteel anders dan in Nederland. A.I. werd destijds in Frankrijk als politiek-links beschouwd, waarvoor men meende te moeten oppassen. Een vereniging van christenen leek minder bedreigend. Vandaar dat ACAT-Frankrijk na enkele jaren al duizenden leden telde en nog steeds de sterkste afdeling is binnen de inmiddels in 1987 internationaal georganiseerde Fl-ACAT.
Vanuit en na Frankrijk werden ACAT-afdelingen gevestigd in Zwitserland, Engeland, Wales, Luxemburg, België (Wallonië en Vlaanderen), Nederland, Italië, Spanje. Hongarije, Roemenië Tsjechië Noord-Amerika, Canada, Mexico, Peru, Chili, Brazilië, Filippijnen, Benin, Burkino Faso, Kameroen, Madagaskar, Centr-Afrik. Republiek Congo, Ivoorkust, Senegal, Togo, Zaïre.
ONTSTAAN EN GROEI VAN ACAT NEDERLAND.
De pioniers van ACAT in Nederland zijn, naast de reeds genoemde Antonie van As, Anne Biegel, destijds journaliste bij het dagblad Trouw en Alfons Kroese, ocd. Na een aantal groeistrubbelingen werd een werkgroep opgericht, mede met steun van het bisdom Rotterdam. Deze werkgroep ontwikkelde zich tot een erkende ACAT-afdeling, waarvan in 2001 het 15-jarig bestaan wordt gevierd. Aanvankelijk had de nieuwe ACAT-loot alleen maar een postadres, een vergaderplaats en een opslagruimte voor publiciteitsmateriaal, in het gastvrije Diepgangcentrum in Hazerswoude. De behoefte ontstond aan een eigen adres en een ACAT-kantoor, centraal gelegen in het land. Dank zij de ‘Stichting Het R.C. Maagdenhuis’ in Amsterdam heeft ACAT daar van een dergelijke ‘eigen plek’ een zestal jaren gebruik kunnen maken, tegen een symbolische huurprijs. Dit hield echter in dat, op een gegeven moment, door deze Stichting geoordeeld werd dat andere organisaties in de komende tijd nu zo’n gelegenheid zouden moeten krijgen. Via een tijdelijk postadres, Nieuwe Keizersgracht 94, Amsterdam, is een nieuwe ‘eigen plek’ gevonden:
Tintlaan 84, 2719 AL Zoetermeer; tel. 079 – 361 03 15.
